|
GELİBOLU
Gelibolu Çanakkale Boğazının Marmara Denizine
doğru genişlemekte olan bölümünde ve kendi
adını taşıyan yarım ada üzerinde kurulmuş
ünlü bir kenttir. Gelibolu, Asya ile Avrupa
arasında antik dönemlerden bu yana daima
köprü olmuş ünlü bir kenttir. Kentin hangi
yüzyılda ve kimler tarafından kurulduğu
bilinmemektedir. Ancak tarihi, Truva Kenti
kadar eskidir. Osmanlılar tarafından
fethedildikten sonra Gelibolu adını alan
kentin bu adının Gallipoli ya da Gallipolis
ten türediğini biliyoruz.
DOĞAL DURUMU
İlçe, Marmara Bölgesinin Güney Marmara
Bölümünde ve Çanakkale Boğazının Kuzey
yöresinde, Avrupa yakasında, Gelibolu
Yarımadası üzerinde kurulmuş, Çanakkale
iline bağlı bir ilçedir. İlçenin kuzey
batısında doğal koyları ve balığı ile ünlü
Saroz Körfezi (Dünyada kendi kendini
temizleyen ender denizlerdendir) ve
güneyinde Marmara nın bir bölümü ve
Çanakkale Boğazı vardır.
İKLİMİ- BİTKİ ÖRTÜSÜ
Gelibolu iklimi Trakya ve Ege iklim
bölgeleri arasında bir geçit sağlar.
Çanakkale Boğazı kıyısında bulunduğundan
yılın dört mevsiminde devamlı hava
akımlarının etkisi altındadır. İlçede bitki
örtüsü çam ve zeytin ağaçlarından oluşur.
DENİZ VE KIYILARI
Yarımadayı Çanakkale Boğazı, Ege ve
Kuzey Egenin bir uzantısı olan Saroz Körfezi
çevreler. Kentin deniz kıyıları doğal olarak
hafif akıntılıdır. Deniz ürünleri Marmara
Denizine özgüdür. İlgi çeken ve turizme açık
limanları, Fındıklı Kömür Limanı, Güneyli
Limanı, Davut İskelesi, Despot Limanı, Değirmendüzü Köyü altında Armutlu Bahçe,
Yeniköy Bahçeler Limanı kayda değer
güzelliktedir. Turizme çok elverişli
limanlardır. Özellikle Kömür Limanı ilginç
ve muhteşem doğası ile özellikle su altı
sporları ile ilgilenenler için uğrak
yeridir.
EKONOMİK
DURUM
İlçenin başlıca gelir kaynağı tarım ve
balıkçılıktır. Bunları turizm izlemektedir.
Gelibolu dendiğinde akla mutlaka balık ve
balıkçılık gelir. Elbette balıkçılık denince
de kentin simgesi haline gelen sardalya
balığı ilk akla gelendir. Balık
konserveciliği ilçede üçüncü büyük iş
koludur.
BELDE VE KÖYLER
Beldeler; Evreşe, Bolayır, Kavakköy,
Köyler; Adilhan, Bayırköy, Bayramiç,
Burhanlı, Cevizli, Cumalı, Çokal,
Değirmendüzü, Demirtepe, Fındıklı, Güneyli,
Ilgardere, Kavaklıtepe, Kalealtı,
Karainebeyli, Kocaçeşme, Koruköy, Ocaklı,
Pazarlı, Süleymaniye, Sütlüce, Şadıllı,
Tayfur, Yeniköy ve Yürüce.
GELİBOLU İLE AKLA GELENLER
Marmara ve Çanakkale Boğazının şirin
yerlerinden birisi olan Gelibolu, temiz ve
akıntılı denizi, yeşilin ve mavinin tüm
tonlarının bir biri ile kaynaştığı, muhteşem
koyları ile yörenin en güzel kentlerinden
biridir.
Turizmde Çanakkale den sonra en
gelişmiş ve en geleceği parlak ilçedir.
Kentte turizme etkili olan tarihi değerler,
Osmanlı ve Bizans kalıntılarıdır. Savaş
alanları ile kentimizin temiz denizi, ilginç
doğası ve pırıl pırıl güneşi ilgi çeker.
Gerek geçmiş ve gerekse yakın tarihin
en önemli olaylarının yaşandığı topraklar
olması ve bulunduğu coğrafi konum nedeniyle
kültürlerin geçiş noktasında bulunan
Gelibolu, birçok tarihi, dini ve turistik
değeri de barındırmaktadır.
Bunun en iyi örneğini Dünyanın en büyük Mevlevihanesinin şehrimizde bulunmasından da
anlıyoruz. Şu an restorasyon çalışmalarının
tamamlandığı ve görkemli görüntüsü, mimari
harikası yapısıyla hayranlık uyandıran
Mevlevihane Binası ilçemizdeki turizm
akışını hızlandırmaktadır. Tüm dünyada ve
ülkemizde çok fazla ilgi duyulan
‘Mevlevilik’ düşünce sistemi, bu konuya
ilgi duyan birçok insan şu anda Gelibolu
Mevlevihanesi ile ilgilenmektedir.
Bunun yanı sıra Osmanlı
İmparatorluğunun Kaptan Paşalık Eyaleti olan
ve dönemin en ünlü denizci, bilgin ve sanat
adamının Gelibolu da doğup ve yaşaması
birçok ünlü şahsiyeti mezarının burada
olmasına neden olmuştur. Bu özellikle dört
mevsim Gelibolu da inanç turizmine yoğunluk
kazandırmaktadır.
Kent turizminde bir önemli etkende,
kendi adını verdiği yarımada üzerinde 1915
yılında, Türk ulusunun destanlaşan ve
devleşen milli savunmasının yarattığı ve
adına Çanakkale Savaşları dediğimiz tarihin
izlerinin bıraktığı kutsal savaş alanları
yerli ve yabancı turistin ilgisini her yıl
artan bir dolulukla çekmekte ve ziyaret
edilmektedir. Gelibolu savaşları tarihteki
ve dünyadaki önemli ve özel yerini
korumaktadır. 25 Nisan 1915 tarihinde bu
topraklarda yaşananlar yüzyılın en çetin, en
centilmen savaşı olmasına, birçok acıların
yaşanmasına rağmen şimdilerde barışın adı
olması bizlere ayrı bir gurur vermektedir.
Her sene binlerce Avustralyalı, İngiliz,
Yenizellandalı insan akınına uğrayan bu
topraklar evresel bir ada ulaşmıştır.
GELİBOLU’DA NE YENİR
Gelibolu gerek Marmara Denizine olan
kıyıları gerekse Egeye olan kıyıları nedeni
ile balık ve deniz ürünleri tüketimi
açısından çok önemlidir.
Çok sayıdaki balık lokantasında,
günün her saati taze balık ve deniz
ürünlerini tadabilirsiniz. Dilerseniz
balığınızı, balık lokantalarına çok yakın
olan balık pazarından kendiniz seçerek
alabilir lokantalarımızda yaptırıp
Gelibolu’nun eşsiz manzaralarını seyrederek
yiyebilirsiniz. Gelibolu’nun diğer ünlü
yiyeceği meşhur peynir helvasıdır. Tuzsuz
taze peynirden yapılan bu eşsiz tatlı yerli
halkın vazgeçilmezlerinden biri olduğu
kadar, ilçemize gelen ziyaretçilerimizin
tatmadan ve almadan ayrılmadıkları bir
lezzettir. Özellikle balığın arkasından
peynir helvası yenilir ki kolay hazmedilsin
hararet yapmasın.
Gelibolu yeni bir lezzeti de
Gelibolu Mevlevi tatlısıdır. Bu özel tatlıda
değişik bir lezzet olarak önemlidir.
Gelibolu’da balık yeme, pişirme ve saklama
kültürü çok gelişmiştir. Taze balık
mevsimine ve çeşidine göre gerek geleneksel
yöntemlerle gerekse modern yöntemlerle
pişirilir. Bunun dışında Gelibolu’da balık
ve sardalya dendiğinde akla gelen diğer
önemli unsurda balık konserveleridir.
Dünyaca ünlü yağlı tuzlu, kızlı sardalya
gibi çeşitleri ile tuzlu balık yerli halkın
sofralarının baş tacı turistler için değişik
bir lezzet ve hediyeliktir. Palamut ve torik
zamanı yapılan lakerdalar, uskumru ve kolyoz
zamanı limana dizilen sıra sıra çirozlar
Gelibolu’nun simgesidir.
Gelibolu’ya gelenler Boklu Kebabın
adını duyduklarında biraz şaşkınlığa
uğrasalar da denizden çıktığı gibi mangala
atılan sardalyelerin tadına baktıklarında bu
şaşkınlık lezzetli bir keyfe dönüşmektedir.
GELİBOLU MESAFELERİ
Çanakkale Hava Limanı: 45 km
İstanbul Hava Limanı: 300 km
İzmir Hava Limanı: 340 km
Truva: 70 km
Gelibolu Yarımadası Tarihi Milli
Parkı: 30 km
Abide: 45 km
Keşan: 70 km
Çanakkale: 50 km
Bursa: 231 km
Edirne: 178 km
İstanbul: 290 km
İzmir: 231 km |
